ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Λευκάδα 20.03.06
Σχετικά με το προς διαβούλευση χωροταξικό και μετά από μελέτη και ανάλυση των δεσμευτικών όρων για την τοποθέτηση των Α/Γ και την εφαρμογή των όρων αυτών στη Λευκάδα είναι πεποίθησή μου ότι οι δεσμεύσεις αυτές έχουν λάβει υπόψη την υπάρχουσα πρόταση της Ισπανικής εταιρείας για το αιολικό εργοστάσιο στο νησί και έχει ληφθεί μέριμνα έτσι ώστε η εγκατάσταση αυτή να μην βληθεί.
Συμπληρωματικά, είναι άξιο προσοχής το γεγονός ότι η προτεινόμενες θέσεις των Α/Γ στο νησί ακολουθούν επακριβώς και με απόκλιση μέτρου το σχήμα των κύκλων με τους οποίους τα δεσμευτικά μέτρα των σχετικών αποστάσεων εφαρμόζονται.
Πρόκειται δηλαδή για δεσμευτικά μέτρα των οποίων η γέννηση δεν ήταν μία ορθολογική προσπάθεια προστασίας του περιβάλλοντος και της κοινωνίας με βάση την οικονομικοκοινωνική και περιβαλλοντική βιώσιμη ανάπτυξη αλλά η προστασία των ήδη δρομολογημένων επενδύσεων για αιολικά εργοστάσια ακόμη και αν αυτά σχεδιάζονται να λειτουργήσουν σε περιοχές με μικρή και έκταση (προβλήματα κλίμακας και σχέσης με το περιβάλλον) η και περιοχές με πολύ αξιόλογες προοπτικές ανάπτυξης άλλου τύπου (τουριστικές).
Είναι σημαντική η θέση της Λευκάδας ως πόλος έλξης βορειοευρωπαίων πολιτών που κατασκευάζουν την δεύτερη τους κατοικία με σκοπό την εν μέρει μετοίκισή τους σε ‘μία θέση στον ήλιο’. Έρευνες δείχνουν ότι τα σημεία έλξης των παραπάνω είναι το αίσθημα της φύσης, ο χαρακτήρας του περιβάλλοντος και το ‘καθαρό’ από έργα ανθρώπου τοπίο. Για το λόγω αυτό το κράτος έχει θεσπίσει το νόμο αρτιότητας των 4 στρεμμάτων που διασφαλίζει μία αναλογική σχέση δομημένου – φυσικού περιβάλλοντος τέτοια ώστε να μην καταστραφεί ο χαρακτήρας του δεύτερου.
Οι Α/Γ του αιολικού εργοστασίου είναι ορατές από σχεδόν το σύνολο της Νότιας Λευκάδας και των περιοχών αυτών που έλκουν τους Ευρωπαίους πολίτες καταστρέφοντας ολοκληρωτικά τη σχέση του δομημένου με το φυσικό περιβάλλον, αλλοιώνοντας ουσιαστικά το χαρακτήρα του νησιού και τις προσλαμβάνουσες των κατοίκων σε σχέση με την περιοχή στην οποία ζουν, ή σκέφτονται να μετοικίσουν, με τις προσλαμβάνουσες αυτές (πραγματικές ή φαινόμενες) να είναι η κύρια αιτία της ανοδικής ανάπτυξης του νησιού, της εισροής συναλλάγματος και της εξειδικευμένης απασχόλησης των κατοίκων.
Είναι συνεπώς σημαντικότατος ο παράγοντας αυτός ειδικά για τη Λευκάδα η οποία τα τελευταία 30 έτη έχει καταφέρει να εισέρθει σε ένα συγκεκριμένο ρυθμό ανάπτυξης, έχοντας πλέον ‘εξειδικευτεί’ στο τουριστικό προϊόν, όντας έτοιμη και κατάλληλη να ικανοποιήσει μεγάλο μέρος του υπολογισμένου ως 1.000.000 εξοχικών κατοικιών που θα κατασκευασθούν στην Ελλάδα τα επόμενα 8 έτη από Ευρωπαίους πολίτες.
Οποιαδήποτε αλλοίωση του τοπίου της Λευκάδας αποτελεί κίνδυνο μεταβολής του χαρακτήρα της αλλά και κίνδυνου εκτροχιασμού του νησιού από την πορεία που το σύνολο των κατοίκων με κόπο και σε διάρκεια χρόνου έχει επιτύχει.
ΠΡΟΤΑΣΗ 1: Βαθμός κοινωνικο-οικονομικής εξάρτησης από μη συμβατές δραστηριότητες
Οι δράσεις βιωσιμότητας (sustainability actions) έχουν θεσμοθετηθεί από την παγκόσμια κοινότητα με βάση το τρίπτυχο: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΑ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το σύνολο των κρατών που έχουν δεσμευτεί για τις παραπάνω δράσεις είναι εκ των πραγμάτων υποχρεωμένο να εφαρμόσει σχετικές δράσεις μόνο κάτω από το τρίπτυχο αυτό και όχι από μονοσήμαντη θέση. Η άποψη αυτή έχει επικυρωθεί και από την Ελλάδα η οποία έχει αναλάβει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη διακρατική αυτή συμφωνία.
Με βάση την αυτονόητη αυτή υποχρέωση προς την Παγκόσμια Κοινότητα και τους Έλληνες Πολίτες είναι σημαντικό να εξετασθεί ο βαθμός εξάρτησης κάθε τοπικής κοινωνίας από δράσεις οι οποίες ίσως βάλλονται από την εγκατάσταση και λειτουργία ενός Αιολικού Εργοστασίου.
Είναι αναγκαίο να συμπεριληφθούν κανόνες προστασίας των περιοχών αυτών που αποδεδειγμένα ζουν με βάση άλλες δραστηριότητες και ειδικά με βάση δραστηριότητες που έχουν άρρηκτη σχέση με το χαρακτήρα του φυσικού περιβάλλοντος. Πρέπει να εισαχθεί συντελεστής βαθμού ποσοστιαίας οικονομικής και επαγγελματικής εξάρτησης της κοινωνίας ενός τόπου από μη συμβατές με τα Αιολικά εργοστάσια δραστηριότητες και αυτός επιπροσθέτως των υπαρχόντων δεσμεύσεων, να καθορίζει το βαθμό αλλοίωσης των υπαρχουσών συνθηκών κάθε τόπου και την προοπτική κοινωνικής και οικονομικής βιωσιμότητας του.
ΠΡΟΤΑΣΗ 2: ‘ΑΞΙΟΛΟΓΕΣ’ και ‘ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΙΕΣ’
Είναι αξιόλογη η προσπάθεια αναφοράς στις αξιόλογες παραλίες και η προσπάθεια αποφυγής αλλοίωσης του χαρακτήρα τους. Παρ΄όλα αυτά είναι σημαντικό και απαραίτητο να βελτιωθούν δύο σημεία:
2α: Μία αξιόλογη παραλία δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ωσάν να υπάρχει αποκομμένη από το περιβάλλον της. Η ανθρώπινη εμπειρία που απορρέει από την επίσκεψη στην αξιόλογη παραλία περιλαμβάνει όλες τις προσλαμβάνουσες από το σημείο εκκίνησης εώς το σημείο προορισμού. Είναι λοιπόν σημαντικό να αυξηθεί η προστατευμένη απόσταση εγκατάστασης Αιολικών εργοστασίων από αξιόλογες παραλίες το ελάχιστο στο διπλάσιο. Επιπροσθέτως και σύμφωνα με το γεγονός της συνολικής και όχι αποκομμένης ύπαρξης μίας παραλίας αλλά και της ανθρώπινης εμπειρίας έτσι όπως αυτή διαμορφώνεται από το σύνολο των προσλαμβανουσών μίας επίσκεψης είναι σημαντικό να αποκοπεί ο το προστατευτικό μέτρο από το βαθμό της κατευθείαν οπτικής επαφής με την αξιόλογη παραλία και μόνο και να μην εξαρτάται από αυτόν. Οι συνολικές προσλαμβάνουσες του επισκέπτη αφορούν όλη την εμπειρία επίσκεψης στην αξιόλογη παραλία και όχι το αν ένα εργοστάσιο είναι ορατό από το σημείο προορισμού. Πρέπει να ληφθεί μέριμνα στο παραπάνω καθώς και να σημειωθεί ότι η προστασία των αξιόλογων παραλιών δεν αφορά μόνο στο αν τα εργοστάσια είναι ορατά από τη θάλασσα αλλά πρωτίστως το βαθμό και χαρακτήρα της ολοκληρωμένης εμπειρίας που η επίσκεψη στην παραλία αυτή προσφέρει.
2β: Η Ελλάδα διαθέτει αριθμό αξιόλογων παραλιών οι οποίες πρέπει να προστατευθούν από την εγκατάσταση εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αυτές αλλά πρωτίστως το περιβάλλον τους.
Παρόλα αυτά η χώρα μας διαθέτει παραλίες οι οποίες θεωρούνται ποιο αξιόλογες από άλλες. Αυτές είναι οι παραλίες που επισήμως είτε έχουν ψηφισθεί ως ιδιαιτέρου κάλλους είτε έχουν βραβευθεί από επίσημους φορείς ως ιδιαίτερες.
Είναι αναγκαίο να ληφθούν πρόσθετα μέτρα για τις συγκεκριμένες αυτές βραβευμένες παραλίες αλλά και για το ευρύτερο περιβάλλον στο οποίο αυτές βρίσκονται.
Είναι σημαντική η σημείωση μας της προηγούμενης παραγράφου για την απεξάρτηση των μέτρων αυτών από το χαρακτηριστικό της κατευθείαν οπτικής επαφής ως μοναδικό κριτήριο. Η διαδρομή προς τις παραλίες αυτές και η χρήση του ευρύτερου χώρου από τον επισκέπτη πρέπει να εξασφαλίζουν τα ποιοτικά αυτά χαρακτηριστικά που χαρακτηρίζουν και την εξαίρετη παραλία και τα οποία αναζητά ο επισκέπτης αλλά και ο κάτοικος της περιοχής. Οποιαδήποτε μείωση της ποιότητας του περιβάλλοντος γύρω από τη εξαίρετη παραλία θα μειώσει έμμεσα και την ποιότητα της εμπειρίας επίσκεψής σε αυτήν άσχετα με το αν το Εργοστάσιο είναι ορατό από την αμμουδιά.
Επιπροσθέτως, η εξαίρετη παραλία συμπεριλαμβάνει και τη δυναμική συγκέντρωσης συγκεκριμένων δραστηριοτήτων σε σχέση με την επισκεψιμότητά της. Η ‘Εξαίρετη’ παραλία λοιπόν είναι εκ των πραγμάτων πόλος συγκεκριμένου τύπου ανάπτυξης με κέντρο αυτήν. Είναι λοιπόν σημαντικό και αυτονόητα να απεμπλακεί το γεγονός της απευθείας οπτικής επαφής του εργοστασίου από την παραλία ως μοναδικός όρος αλλά να εισαχθεί ο όρος της προστατευμένης περιοχής συγκεκριμένου δυναμικού ανάπτυξης γύρω από την παραλία άσχετα από την απευθείας οπτική επαφή από την παραλία μόνο. Αυτό προτείνεται διότι οποιαδήποτε δορυφορική ανάπτυξη λόγω της εξαίρετης παραλίας δεν θα λάβει χώρα στην παραλία αλλά σε ένα κύκλο τον οποίο αυτή ως κέντρο του ορίζει και ο οποίος πρέπει να έχει άρτιο χαρακτήρα και χαρακτηριστικά ποιότητας όμοια με αυτά της παραλίας. Είναι ανάγκη βιωσιμότητας η ανάπτυξη αυτή να προβλεφθεί και να προστατευθεί.
Είναι λοιπόν σημαντικό να:
- Εισαχθεί ο όρος της ‘ΕΞΑΙΡΕΤΗΣ’ παραλίας ο οποίος να χαρακτηρίζει παραλίες βραβευμένες η χαρακτηρισμένες ως ιδιαίτερες.
- Οι γενικοί περιορισμοί να εξασφαλίσουν την ποιότητα των χώρων στους οποίους βρίσκονται οι περιοχές ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος όπως οι παραλίες άσχετα με το αν τα εργοστάσια είναι ορατά από την παραλία. Όλοι οι όροι και περιορισμοί πρέπει να εξασφαλίζουν ότι τα εργοστάσια δεν θα είναι ορατά όχι μόνο από την παραλία αλλά και από την γύρω από αυτήν περιοχή ιδιαίτερης δυναμικής λόγω της ύπαρξης και χρήσης της παραλίας. Οι χώροι ενδιαφέροντος (παραλίες) πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μέρη του ευρύτερου χώρου και όχι ως αποκομμένοι από την εμπειρία επίσκεψής τους. Οι όροι προστασίας των παραλιών πρέπει να είναι και όροι προστασίας των χώρων που αυτές βρίσκονται και της διαδρομής προς αυτές.
- Για τους παραπάνω λόγους προτείνουμε το διπλασιασμό των προτεινόμενων ακτινών προστασίας από τις αξιόλογες παραλίες αλλά και εξασφάλιση τριπλάσιας απόστασης στις πολύ λιγότερες αυτές περιπτώσεις που τα εργοστάσια απειλούν το χαρακτήρα περιοχής ΕΞΑΙΡΕΤΩΝ και ΒΡΑΒΕΥΜΕΝΩΝ παραλιών.
Είναι σημαντικό στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι είναι υποχρέωση της Ελλάδας, ο βαθμός κοινωνικής-οικονομικής-περιβαλλοντικής βιωσιμότητας να εξετασθεί ως τρίπτυχο και οποιαδήποτε απόφαση να μην ληφθεί μονοσήμαντα καθώς αυτό θα αποτελούσε παραβίαση των δεσμεύσεων της χώρας μας στην Παγκόσμια Κοινότητα για τον αγώνα προς τη βιωσιμότητα του πλανήτη και της ανθρώπινης κοινωνίας. Θεωρώ λοιπόν τη σειρά παρουσίασης των προτάσεων στο πόνημα αυτό ως σειρά προτεραιότητας.
Με εκτίμηση
Κ. Γράψας αρχιτέκτων
BA(Hons) Arch, DipArch RIBA Arch, MPhil Environmental Design (Cambride)
Γραμματέας Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Λευκάδας
Λευκάδα 31100
Απειλούμενα τοπία / του Ρόμπερτ Μακφάρλαν
από Guardian 11:33μμ, Δευτέρα 2 Απριλίου 2007
(Τροποποιήθηκε 11:44πμ, Τρίτη 3 Απριλίου 2007)
Οι απάτητοι και ανοικτοί χώροι ελκύουν -για προφανείς λόγους- ιδιαίτερα τα αρπαχτικά της ανάπτυξης,
Να μία υποθετική κατάσταση.
Φανταστείτε πως βρέθηκε μία μέθοδος παραγωγής καθαρής, «πράσινης» ενέργειας από την καύση των πιο όμορφων εικαστικών απεικονίσεων της φύσης.
Φανταστείτε πως η κυβέρνηση ξοδεύει 1 δις. λίρες σε επιδοτήσεις στις μεγάλες επιχειρήσεις που ανέλαβαν να αδειάσουν τους τοίχους και τους εκθεσιακούς χώρους των μεγάλων πινακοθηκών της χώρας.
Φανταστείτε να ξεκρεμιούνται από τους τοίχους και τα βάθρα τους και να ρίχνονται στις υψικαμίνους οι πίνακες των Κόνστμαπλ (Constable), Ριούσκιν (Ruskin), Τέρνερ (Turner) (που είναι ιδιαίτερα εύφλεκτοι) και Στάνλεϊ Σπένσερ (Stanley Spencer), παρέα με τα γλυπτά της Χέπγουορθ (Hepworth) και του Γκολντσγουόρθι (Goldsworthy).
Η περί ης ο λόγος ενέργεια δεν αποδίδει ακόμα πάρα πολύ: ίσως το 6% όσης χρειάζεται η χώρα.
Αλλά η κυβέρνηση σχεδιάζει να επεκτείνει δραματικά την εφαρμογή της τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια, καίγοντας ακόμα περισσότερα αριστουργήματα.
Καλείστε τώρα να απαντήσετε στο ερώτημα: πώς πιστεύετε πως θα αντιδρούσε το κοινό και ο φιλελεύθερος τύπος σε ένα παρόμοιο πρόγραμμα παραγωγής ενέργειας;
Η απάντηση είναι μία: η πολιτική θα χαρακτηριζόταν βανδαλισμός του χειρότερου είδους.
Παρά την κρίση της κλιματικής αλλαγής, όλοι θα τη θεωρούσαν σαν ένα βαρύ και ανεύθυνο πλήγμα στο βρετανικό πολιτισμό -ένα υπερβολικά μεγάλο τίμημα για την ανάπτυξη μίας νέας τεχνολογίας, αβέβαιης αποτελεσματικότητας.
Μία παρόμοια δυστοπία εξελίσσεται σήμερα στη Βρετανία.
Δε θυσιάζονται βέβαια τα εικαστικά αριστουργήματα που απεικονίζουν τη φύσης, αλλά τα αριστουργήματα της φύσης καθ' αυτά.
Το 2001 το εργατικό κόμμα πήρε την αξιοθαύμαστη πρωτοβουλία να δεσμευτεί υπέρ των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας, ώστε αυτές να παραγάγουν το 10% της ενέργειάς μας έως το 2010, το 20% έως το 2020.
Ένα δισεκατομμύριο λίρες αποταμιεύθηκαν υπέρ της πλέον υποσχόμενης σχετικής τεχνολογίας (των αιολικών πάρκων), ιδιαίτερα μάλιστα των μεγάλων αιολικών πάρκων.
Έτσι ξεκίνησε η «επίθεση του ανέμου», το μεγαλύτερο και ταχύτερα επεκτεινόμενο πρόγραμμα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στον κόσμο.
Τα αιολικά πάρκα κατέκλυσαν τη χώρα: έχουν ήδη εγκατασταθεί 1,200 ανεμογεννήτριες, αριθμός που θα τετραπλασιαστεί μέσα σε επτά χρόνια.
Πολλά από τα πάρκα αυτά έχουν τοποθετηθεί σωστά: είναι μικρές εγκαταστάσεις, ππου βρίσκονται κοντά σε ήδη υπάρχουσες υποδομές.
Πολλά όμως όχι.
Οι απάτητοι και ανοικτοί χώροι ελκύουν -για προφανείς λόγους- ιδιαίτερα τα αρπαχτικά της ανάπτυξης, και πολλά από τα πιο όμορφα βουνά, λιβάδια και παραθαλάσσια τοπία των βρετανικών νήσων -σπουδαία όσο κάθε έργο του Τέρνερ ή του Σπένσερ- απειλούνται σήμερα από παράφρονες αναπτυξιακές προτάσεις.
Η αντιπαράθεση για την αιολική ενέργεια -όπως πολλά ακόμα «φυσιολατρικά» θέματα- υποφέρει σήμερα από υπερβολική πόλωση.
Αμφότερα τα μέρη είναι εξίσου υπεύθυνα γι' αυτό, επιτρέψτε μου όμως να αναφερθώ ιδιαίτερα στην περίπτωση της Πόλι Τόινμπι (Polly Toynbee) που εξέθεσε την κλασική αριστερή επιχειρηματολογία υπέρ της αιολικής ενέργειας.
Όσοι αντιστέκονται στην επέκταση των ανεμογεννητριών, έγραψε η Τόινμπι, δεν είναι παρά δεξιοί «ανάλγητοι αγροτιστές», που ανησυχούν για την αξία των ιδιοκτησιών τους, γυρολόγοι «κλαυθμών» για την οπτική ρύπανση της πολύτιμης θέας τους.
Με την κλιματική αλλαγή να επιταχύνεται, όλοι αυτοί χορεύουν ενώ ο πλανήτης μας θερμαίνεται.
Πρόκειται, καταλήγει για «μικρούς ανθρώπους, εγωιστές και κοντόθωρους».
Καλά θα έκανε η Τόινμπι να πάει κανένα ταξιδάκι μέχρι το Λιούις, στις δυτικές Εβρίδες.
Εκεί, ο ενεργειακός γίγαντας «Αμέκ» προωθεί την εγκατάσταση του μεγαλύτερου αιολικού πάρκου στον κόσμο.
Οι ντόπιοι αντιστέκονται όπως μπορούν.
Το πάρκο πρόκειται να εγκατασταθεί στο βόρειο τμήμα του απάτητου λιβαδιού του Λιούις (Mòinteach riabhach Leòdhais στα κελτικά), σε ένα ανεμοδαρμένο απάτητο τόπο στο χρώμα της ώχρας, γεμάτο βάλτους, καταρράκτες και γκρεμούς.
Ο τόπος είναι γεμάτος απανθρακωμένο έδαφος και η οικολογική του αξία έχει συγκριθεί με εκείνη του πάρκου «Σερενγκέτι» στην ανατολική Αφρική.
Προστατεύεται από τη «συνθήκη Ραμσάρ» και από τη συνθήκη της Βέρνης για την προστασία της ορνιθοπανίδας, υποχρεώσεις που η «Αμέκ» ετοιμάζεται να σαρώσει.
Η βιοποικιλότητα και η ομορφιά του τοπίου, το καθιστά κεντρικό στην ανάπτυξη της τουριστικής βιομηχανίας των νησιών, που έχει τζίρο 60 εκατομμύρια λίρες το χρόνο.
Το Mòinteach riabhach Leòdhais όμως, με την παράξενη, άγρια ομορφιά του, παίζει κεντρικό ρόλο και στην απειλούμενη κελτική ταυτότητα του Λιούις.
Οι κάτοικοι του Λιούις δούλευαν εδώ επί αιώνες.
Όπως το έθεσε ο Φίνλεϊ Μακ Λέοντ (Finlay McLeod), ένας από τους ακτιβιστές στην περιοχή: «η γλώσσα μας, ακόμα κι εμείς μπορεί να εξαφανιστούμε, αλλά η γη -στην οποία ανήκουμε- παρέμεινε αμετακίνητη, ένα μετερίζι της ανθρώπινης πνευματικής υγείας. Τώρα την απειλούν κι αυτήν».
Η «Αμέκ» φυσικά δεν έφτασε ως εδώ από φυσιολατρικό ενδιαφέρον.
Ήρθε για τα λεφτά.
Χάρη στις κυβερνητικές επιδοτήσεις ελπίζει να κερδίζει 68 εκατομμύρια λίρες το χρόνο από το πάρκο.
Αν και η λέξη «πάρκο» εξωραΐζει μάλλον υπερβολικά τι πρόκειται να συμβεί αν η «Αμέκ» βάλει το πόδι της εδώ:
*
Θα αναγείρει 234 ανεμογεννήτριες, που η καθεμιά θα έχει ύψος 140 μέτρα κι έλικα διαμέτρου 80 μέτρων τουλάχιστο (σκεφτείτε 234 οικοδομήματα, που το καθένα θα είναι πάνω από δύο φορές ψηλότερο από την κολόνα του Νέλσον, με έναν έλικα μεγαλύτερο από το μήκος ενός Μπόινγκ 747).
*
Για να μεταφερθεί η ενέργεια από το νησί θα χρειαστούν 210 πυλώνες, ο καθένας των οποίων θα έχει ύψος 26 μέτρα, με όλα τα απαιτούμενα καλώδια.
*
Για να λειτουργήσουν οι ανεμογεννήτριες θα χρειαστούν 150 χιλιόμετρα δρόμου και εννιά ηλεκτρικοί υποσταθμοί.
Το Λιούις δε θα γίνει αιολικό πάρκο: θα μεταβληθεί σε αιολική βιομηχανία.
Η «ανάπτυξη» του Λιούις όμως δε θα σταματήσει εδώ.
Οι ανεμογεννήτριες, όσο κι αν το ξεχνάνε αυτό οι συνήγοροι της αιολικής ενέργειας, χρειάζονται υποστήριξη.
Δεν φυτεύεις απλά τις ανεμογεννήτριες, λες κι είναι υπερμεγέθη βλαστάρια.
Η κάθε ανεμογεννήτρια θα βυθιστεί σε 726 κυβικά μέτρα μπετόν.
Θα χρειαστεί να εκσκαφθούν συνολικά 5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα βράχων και 2.5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα εδάφους.
Αυτά τα νούμερα καθιστούν γελοία την επιχειρηματολογία της Τόινμπι πως «οι ανεμογεννήτριες μπορούν απλά να αποσυναρμολογηθούν και να μεταφερθούν αλλού, χωρίς να αφήσουν σημάδια».
Η περίπτωση του Λιούις μας διδάσκει πολλά χρήσιμα συμπεράσματα.
Αποκαλύπτει πως το αμερικανικό-πουριτανικό δόγμα, πως η άγρια φύση είναι σπατάλη και προορισμός της είναι η βιομηχανική χρήση, διασχίζει ξανά τον Ατλαντικό, προς την αντίθετη κατέυθυνση αυτή τη φορά.
Τα απάτητα μέρη, μας λένε, είναι οι καβάτζες του πολιτισμού: μπορούν να ανανεώσουν, να σταθεροποιήσουν, να αναπτύξουν τον τρόπο ζωής μας.
Η περίπτωση του Λιούις μας θυμίζει επίσης πως οι πνευματικές, αισθητικές, ιστορικές και οικολογικές αξίες μας απειλούνται, όποτε δίνονται προς εκμετάλλευση οι φυσικές ομορφιές.
Είναι δύσκολο να υπολογίσουμε πόσο κοστίζουν οι ηθικές αυτές αξίες σε χρήμα, πράγμα που κάνει δυσκολότερο τον υπολογισμό των οικονομικών ωφελειών από τις ανεμογεννήτριες.
Ξέρουμε όμως πως, σε αντίθεση από την ηλεκτρική ισχύ, αυτές δεν αντικαθίστανται.
Μία νέα έρευνα της «γερμανικής επιτροπής ενέργειας», που είναι πρωτοπόρα παγκοσμίως στην παραγωγή αιολικής ενέργειας, συμπεραίνει πως τα αιολικά πάρκα αποτελούν αναποτελεσματικό μέσο για να κερδίσουμε την απελπισμένη μάχη που δίνουμε ενάντια στην κλιματική αλλαγή.
Ακόμα όμως κι αν δεν ήταν, υπάρχουν τοπία που είναι πολύ πολύτιμα για να τα μετατρέψουμε σε υπαίθριους σταθμούς παραγωγής ενεργείας.
Το Λιούις αποτελεί απλά τη χειρότερη περίπτωση.
Συνυπολογίστε τις 150 ανεμογεννήτριες στο Έισκεν στο Χάρις· τα σχέδια για ανάπτυξη της χερσονήσου Σλιτ στο Σκάι· τον «αναμεταδότη», τον πυλώνα ύψους πενήντα μέτρων που είναι απαραίτητος να μεταφέρει το ηλεκτρικό ρεύμα από τα αιολικά πάρκα των δυτικών σκωτικών ακτών στους καταναλωτές των αστικών κέντρων του νότου: μία βαθιά μαχαιριά ετοιμάζεται να παραμορφώσει ορισμένα από τα πιο όμορφα τοπία της Βρετανίας.
Όπως συχνά συμβαίνει, το κλειδί εδώ είναι η αίσθηση του μέτρου.
Η κυβέρνηση επείγεται να αναδομήσει το επιχειρηματικό τοπίο, ευνοιώντας υπέρμετρα αιολικά πάρκα βιομηχανικών διαστάσεων.
Θα έπρεπε να ευνοήσει μικρότερες, πιο ανθρώπινες εγκαταστάσεις, με λιγότερες ανεμογεννήτριες, ενταγμένες σε παλιές βιομηχανικές περιοχές.
Για τις μακρινές μεταφορές ενέργειας θα έπρεπε να επενδύσει σε υποθαλάσσια καλώδια και όχι σε νέες εγκαταστάσεις στο έδαφος.
Η κυβέρνηση θα έπρεπε επίσης να εντείνει τις προσπάθειές της για την αλλαγή των ενεργοβόρων συνηθειών μας.
Την ίδια ώρα που ενθαρρύνει την «Αμέκ» να καταστρέψει Εβρίδες, η κυβέρνηση προωθεί νέους αεροδιαδρόμους, υποκύπτοντας στην μη βιώσιμη νοοτροπία των αεροπορικών ταξιδιών.
Η κλιματική αλλαγή είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει μακροπρόθεσμα η Βρετανία.
Η απάντηση όμως δεν είναι η καταστροφή των αριστουργημάτων της φύσης.
ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑΣ
(επιστολή στο Βουλευτή Λευκάδας 17.1.07)
-------------------------------------
Αξιότιμε κε Βουλευτή
Σε συνέχεια της ενημέρωσης σχετικά με τις ανεμογεννήτριες και σχετικά με το άρθρο σας σε Λευκαδίτικη εφημερίδα και μετά από συνεννόηση με τον δικηγόρο κο Δ. Ρομποτή σας αποστέλλω τις παρακάτω πληροφορίες που έλαβα προσωπικά από συνάδερφους εμπλεκόμενους στο εργοστάσιο ηλεκτρικής ενέργειας της Κεφαλλονιάς:
ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ
1. 17 ανεμογεννήτριες Γερμανικής προέλευσης
2. Ισχύς 800KWA έκαστη
3. Ύψος πυλώνα 48μ. (μέτριες)
4. Ακτίνα φτερών 25μ
5. διάμετρος φτερών 50μ
6. Η βάση τους είναι κωνική από 145μ3 μπετόν υπερύψηλης αντοχής και 30μ3 μπετόν καθαριότητας. Σε περιπτώσεις που το μπετόν είναι απλού τύπου οι βάσεις μπορούν να φτάσουν τα 900μ3 η μία (15χ15χ4).
‘ΠΛΑΤΕΙΕΣ’
7. Κάθε ανεμογεννήτρια έχει γύρω της καθαρή (αποψιλωμένη η τσιμέντο) περιοχή 36Μχ70μ = 2520μ2 (2.5 στρέματα) για κίνηση και εργασία γερανών.
ΚΤΗΡΙΟ
8. Υπάρχει κτήριο ελέγχου περίπου 600μ2
ΟΔΟΠΟΙΙΑ
9. Κάθε πλατεία είναι συνδεδεμένη με τις άλλες με δρόμο ελάχιστου πλάτους 6μ (φαρδύτερο στις στροφές) έτσι ώστε να υπάρχει δυνατότητα διέλευσης νταλίκα με τράκτορα 25μ. Οι 17 ανεμογεννήτριες της Κεφαλονιάς απαίτησαν συνολική έκταση οδοποιίας 5000μ2 δηλαδή 5000Χ6μ=30000μ2 ασφαλτο.
ΚΑΛΩΔΙΩΣΕΙΣ
10. Όλες οι γεννήτριες είναι συνδεδεμένες με το κτήριο ελέγχου με τριών ειδών καλώδια: α. καλώδιο μεταφοράς ρεύματος από τη γεννήτρια στο κτήριο ελέγχου, β. καλώδιο μεταφοράς ρεύματος από το κτήριο ελέγχου στη γεννήτρια και γ: καλώδιο μεταφοράς δεδομένων (data). Τα καλώδια περνούν από σκάμματα βάθους 1 περίπου μέτρου γεμισμένα με αμμοχάλικο.
ΓΕΙΩΣΕΙΣ
11. Κάθε γεννήτρια, πλατεία, το κτήριο ελέγχου κτλ είναι εφοδιασμένα με γείωση με κοκκινόχωμα και χαλκοσωλήνες.
ΓΕΝΙΚΑ
-Το κόστος κατασκευής ανέρχεται σε Ε1.350.000 ανά ανεμογεννήτρια.
-Η επιδότηση είναι ύψους 50-60%
-Η διάρκεια ζωής τους 15-20 έτη
-Η απόσβεση απαιτεί μέση ταχύτητα ανέμου 6-7m/sec
-Υπάρχει δεκαετές συμβόλαιο αγοράς του ηλ.ρεύματος από το ΔΕΗ σε υψηλή τιμή.
-Η ιδιοκτησία της γης παραμένει στον ιδιώτη και μετά την πάροδο των 10 ετών οπότε και μπορεί να τη χρησιμοποιήσει όπως αυτός κρίνει.
-Η έκταση της γης που προτείνεται για βιομηχανική περιοχή στη Λευκάδα σύμφωνα με επικόλληση του προτεινόμενου από τη μελέτη χώρου σε φωτογραφία δορυφόρου έχει διαστάσεις 8440μ1000=8440000μ2 δηλαδή 8440 στρέμματα περίπου. Σύμφωνα με τους μηχανικούς της Γερμανικής εταιρείας στην Κεφαλονιά η όχληση (καταστροφή περιβάλλοντος) αγγίζει το 10% της έκτασης της γής, 844 στρέμματα για τη Λευκάδα δηλαδή (με τους υπολογισμούς των Γερμανών).
-Στη Λευκάδα προτείνονται γεννήτριες μεγαλύτερου τύπου άρα όλοι οι υπολογισμοί χρίζουν αναλογικής προσαύξησης.
-Είναι αποδεδειγμένο πια ότι αλλάζει η μορφολογία και ο χαρακτήρας του βουνού.
ΑΠΟΨΗ:
-Η περιοχή της Λευκάδας είναι από τις λίγες παρθένες περιοχές που (λόγω της μη ανάπτυξής της) έχουν αδιαμφισβήτητη δυνατότητα κάλυψης οποιασδήποτε ανάγκης του νησιού μας την επόμενη εικοσαετία (τουριστική, αγροτική, παραγωγική, φυσιολατρική) με οικονομικό και κοινωνικό όφελος για το νησί μεγαλύτερο από αυτό που ένα εργοστάσιο θα προσφέρει. Με την οπτική αυτή η γη που ‘χάνεται’ δεν είναι μόνο τα 844 στρέμματα προσαυξημένα (λόγω μεγέθους γεννήτριας) αλλά όλη η περιοχή των 8440 στρεμμάτων όπως και η ζώνη των άμεσα όμορων οικοπέδων που αναπόφευκτα επηρεάζονται.
Τα παραπάνω έχω ελέγξει και υποστηρίζω ως Διπλωματούχος μηχανικός-περιβαλλοντολόγος και βρίσκομαι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνιση.
Με εκτίμηση
Κ. Γράψας
Αρχιτέκτων BA(Hons), DipArch RIBA, MPhil Cambridge
Λευκάδα